Khác hoàn toàn so với dòng xe hai bánh, trên xe hơi, xe tải, xe nâng có một bộ phận được gọi là bộ vi sai. Bộ phận này dùng để chia momen xoắn của động cơ thành hai đường. Nó cho phép hai bên bánh xe quay với hai tốc độ khác nhau. Bằng công nghệ hiện đại, bộ phận này ngày càng chính xác hơn, nó giúp cho chúng ta khi vận hành xe một cách mượt mà, đặc biệt ở những khúc cua. Cùng chúng tôi tìm hiểu chi tiết hơn về bộ vi sai qua bài viết dưới đây nhé!
1. Vi sai là gì? Cấu tạo của bộ vi sai.
Như đã nói ở trên, bộ vi sai dùng để chia momen xoắn của động cơ thành hai luồng, cho phép hai bánh xe quay với tốc độ khác nhau tùy thuộc vào người cầm lái. Đồng thời nó còn giúp đưa nguồn động lực của động cơ xuống các bánh xe thông qua một hệ thống cuối cùng hay còn gọi là cầu xe.
Trước kia, khi chưa phát minh ra bộ phận này, ô tô chỉ có thể đi thẳng, việc rẽ phải – trái hoặc khúc cua vô cùng khó khăn, nếu tốc độ nhanh có thể dẫn đến lật xe. Nguyên nhân là do khi cua đoạn đường của 2 bánh là khác nhau, tốc độ của hai bánh cũng cần phải khác nhau. Chính vì lý do đó mà về sau các chuyên gia mới phát minh ra bộ vi sai.
Nhiệm vụ chính của bộ phận này:
- Làm thay đổi tốc độ của các bánh xe khi vào đoạn đường cong, khúc cua, hoặc khi quay đầu.
- Truyền momen của động cơ tới bánh xe.
- Đóng vai trò là cơ cấu giảm tốc cuối cùng trước khi momen xoắn truyền tới bánh xe.
Cấu tạo bộ vi sai được chia làm thành 2 phần chính: truyền lực cuối và truyền lực vi sai
Truyền lực cuối gồm có bánh răng chủ động ăn khớp với bánh bị động, giúp giảm số vòng quay nhằm tăng momen xoắn.
Truyền lực vi sái giúp tạo ra tốc độ quay chênh lệch giữa hai bánh xe khi thực hiện chạy đường cong khúc cua.
- Vỏ bộ vi sai gắn trên bánh răng bị động.
- Bánh răng vi sai được thiết kế và lắp đặt trên vỏ bộ vi sai.
- Bánh răng bán trục luôn ăn khớp với bán trục của hệ thống này.
2. Phân loại bộ vi sai
Hiện nay có 2 loại bộ vi sai cơ bản: bộ vi sai mở và bộ vi sai khóa. Cụ thể:
– Bộ vi sai mở (Open Differential): Ưu điểm của loại này đó là mang độ bền và giá thành thấp. Nhược điểm là ko phân bổ đều mô males xoắn cho những bánh xe, bánh ít độ bám hơn lại nhận nhiều mô males xoắn. Vì vậy, xe rất dễ gặp phải tình trạng trượt bánh lúc chạy trên đường trơn, trời mưa.
– Bộ vi sai khóa (Lock Differential): Ưu điểm là mang khả năng khóa những trục bánh xe lúc cấp thiết để tăng sức mạnh cho bánh xe. Tuy nhiên, nhược điểm là phải mở khóa vi sai lúc vào cua, thường sử dụng trên những dòng xe off-road.
Để nhằm mục đích có thể khắc phục được nhược điểm của 2 loại vi sai trên, hiện nay còn mang vi sai hạn chế trượt phối hợp phanh.
Cơ chế: hệ thống điều khiển điện tử chủ động phanh bánh ít độ bám để tận dụng mô-men xoắn truyền sang bánh còn lại. Nhờ đó, tăng độ bám đường của bánh xe, giúp xe di chuyển an toàn và hạn chế tình trạng trượt bánh. Ưu điểm đó là là sử dụng vi sai mở, phối hợp điều khiển điện tử nên gọn nhẹ, ít phải sửa chữa, bảo dưỡng.
3. Chức năng và nhiệm vụ của bộ vi sai trên xe nâng
Chức năng của bộ vi sai trên xe nâng:
Khi nói đến những bộ phận quan trọng của một chiếc xe, mọi người thường nghĩ đến động cơ và hộp số. Tuy nhiên để có thể thực hiện việc đưa nguồn động lực của động cơ xuống các bánh xe cần phải thông qua một hệ thống cuối cùng, đó là bộ vi sai. Bộ vi sai sẽ thường được lắp đặt cùng với truyền lực cuối, hay còn gọi là cầu xe.
Bộ vi sai có 3 nhiệm vụ chính sau:
- Bộ vi sai trên xe có nhiệm vụ truyền mô-men của động cơ tới các bánh xe.
- Bộ vi sai trên xe đóng vai trò là cơ cấu giảm tốc cuối cùng trước khi mô men xoắn truyền tới các bánh xe.
- Bộ vi sai trên xe có nhiệm vụ truyền mô-men tới bánh xe trong khi cho phép chúng quay với tốc độ khác nhau.
Nếu xe chạy trên đường thẳng, các bánh xe sẽ chạy cùng tốc độ. Còn nếu xe vào cua các bánh xe có tốc độ khác nhau. Trước đây khi ôtô mới ra đời, hai bánh nối với nhau bằng một trục cố định, nên không thể khác biệt về vận tốc. Nhưng do bánh xe phía ngoài phải di chuyển một đoạn đường dài hơn bánh xe phía trong trong cùng khoảng thời gian nên bánh xe phía ngoài góc cua sẽ có tốc độ lớn hơn. Như vậy bộ vi sai ra đời với nhiệm vụ tạo ra tốc độ quay khác nhau cho mỗi bánh xe.
Nếu không có vi sai thì khi vào cua 2 bánh hai bên sẽ bị khoá với nhau, buộc phải quay cùng tốc độ như nhau, gây khó khăn, dễ gây ra hiện tượng trượt quay. Bộ vi sai đóng vai trò là cơ cấu giảm tốc độ cuối cùng trước khi momen xoắn truyền tới các bánh xe. Mỗi cầu chủ động đều cần một bộ vi sai.
4. Nguyên lí hoạt động của bộ vi sai
Thực tế thì một bộ vi sai (hay còn gọi là vi sai mở) bao gồm: 1 bánh răng quả dứa, 1 bánh răng to bao ngoài, 2 bánh răng hành tinh và 2 bánh răng mặt trời. Tất cả đều được gắn với trục cacdang với nhiệm vụ nhận chuyển động được đi ra từ hộp số đó là bánh răng quả dứa. Khi đó, bánh răng to nhất quay phía trên trục bánh xe chính là bánh răng bao ngoài.
– Đối với bánh xe chạy đường thẳng:
Khi xe chạy đường thẳng, bánh răng bao ngoài sẽ được gắn sao cho cố định với phần trục của hai bánh xe hành tinh. Bên cạnh đó, hai bánh răng hình mặt trời chính là hai bánh răng sẽ được gắn liền với 2 bán trục. Trong đó, một bán trục được dẫn ra một bánh xe và khi chạy ở trên đường thẳng lực cản sẽ tác dụng lên 2 bánh xe một cách đều nhau hơn. Lúc này, hai bánh xe sẽ quay với nhau cùng một tốc độ, nếu quan sát, chúng ta có thể thấy hai bánh răng hành tinh sẽ không bị xoay quanh trục của chính nó.
– Đối với bánh xe chạy cua:
Bộ vi sai đối với việc xe chạy thẳng là vậy, còn nguyên lý hoạt động khi xe chạy cua của bộ vi sai là gì? Bạn nên biết rằng, khi bánh xe chạy đoạn cua hoặc chạy trên đường cong, lúc này lực cản sẽ có nhiệm vụ tác dụng lên bánh xe bên trọng nhiều hơn bánh xe phía ngoài. Cũng chính bởi vì thế, bánh xe ngoài sẽ phải quay nhanh hơn, còn bánh xe bên trong sẽ chạy chậm lại. Khi cua sang bên phải, bánh răng mặt trời ở bên phải sẽ lập tức quay chậm hơn bánh răng mặt trời bên trái. Lúc này, hai bánh răng sẽ quay với một độc độ hoàn toàn khác nhau và làm cho bánh răng hành tinh xoay.
Cách thức hoạt động cụ thể này khiến cho bánh xe phía ngoài vòng cua sẽ nhận được nhiều lực hơn bánh xe ở phía trong. Từ đó giúp cho chủ thể là người lái có thể vào cua một cách mượt mà hơn và tránh xảy ra tai nạn. Đối với từng loại xe ô tô khác nhau sẽ có số lượng bộ vi sai lắp khác nhau. Thấp nhất là 2 bộ, có những dòng xe có tới 3,4 bộ vi sai. Để thiết bị này luôn được hoạt động hiệu quả, mọi người nên thường xuyên bảo dưỡng, kiểm tra xe định kỳ để có thể khắc phục sớm nhất.
5. Tại sao cần có bộ vi sai? Xe nâng có bộ vi sai hay không?
Có rất nhiều người thắc mắc: Tại sao cần phải có bộ vi sao hay vì sao bộ vi sai vẫn tồn tại đến bây giờ? Các chủ thể cũng sẽ có thể hiểu rằng, các bánh xe chỉ cùng một tốc độ, nếu xe vận hành trên một đường thẳng, còn khi vào cua, các bánh xe thường sẽ có tốc độ khác nhau. Bánh xe phía ngoài góc cua thường sẽ có tốc độ lớn hơn bánh xe ở phía trong. Bởi, bánh xe phía ngoài phải di chuyển một đoạn đường dài hơn trong cùng một khoảng thời gian. Nếu không có vi sai, khi vào cua, hai bánh xe ở hai bên sẽ bị khóa lại với nhau, buộc phải quay cùng tốc độ như nhau. Điều này sẽ làm ảnh hưởng đến việc quay vòng của xe rất khó khăn, rất dễ xảy ra hiện tượng trượt quay nguy hiểm.
Và xe nâng có bộ vi sai hay không cũng được rất nhiều người thắc mắc. Câu trả lời của chúng tôi là có. Hầu hết tất cả các loại xe nâng hàng chạy bằng động cơ đều có bộ vi sai. Momen xoắn vẫn cần được phối hợp giữa các bánh xe, do đó cần phải có bộ vi sai để đảm bảo việc di chuyển vào cua an toàn nhất.
Xe nâng Hangcha của Xenanguytin chúng tôi cũng được trang bị bộ vi sai hiện đại nhất hiện nay, giúp cho việc di chuyển nâng hạ hàng hóa dễ dàng trơn tru nhất làm tăng hiệu suất hoạt động cho doanh nghiệp của bạn. Nếu bạn có nhu cầu về xe hoặc chọn mua, thay thế phụ tùng, bảo dưỡng xe thì hãy liên hệ với chúng tôi theo hotline sau: 0963.349.619 để được tư vấn cụ thể nhất.
